بازگشت به لیست

بازی‌درمانی

افزایش عزت نفس کودکان با استفاده بازی درمانی

تاریخ : ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۸

شاید بتوان گفت، عزت نفس مهم‌ترین مسئله در زندگی هر فرد است و عامل تعیین‌کننده‌ی موفقیت یا شکست او در مراحل مختلف زندگی است.

عزت نفس به معنی تفکر و برداشتی که هر فرد در مورد خود داشته و میزان ارزشی است که برای خود قائل می‌باشد. عزت نفس پایین با بروز مشکلات ارتباطی و رفتاری و عزت نفس بالا با شادکامی و رشدبه هنجار کودک در ابعاد اجتماعی شناختی و عاطفی همراه است .

 

 

 

یکی از مهم ترین راه کارهای ارتقای عزت نفس فرزندان انجام بازی و سرگرمی های هدفمند است. بازی همیشه در تاریخ وجود داشته و همزاد و همنشین همیشگی نوزادان کودکان و نوجوانان بوده است. بازی فعالیتی طبیعی، لذت بخش، شگفت انگیز و پر رمز و راز است. بازی وسیله‌ای برای بیان احساسات برقراری روابط، توصیف تجربیات، آشکار کردن آرزوها و خود شکوفایی است. میتوان از طریق بازی که با ساختار درمانی پویایی کودک سازگار است به حل مسائل و مشکلات کودکان همت گمارد. در حقیقت بازی درمانی روشی است که به یاری کودکان می شتابد تا مسائل خودرو به دست خویش حل کنند و در عین حال نشان دهنده این واقعیت است که بازی برای کودک همانند یک وسیله ی طبیعی است ،با این  هدف که بتواند خویشتن و همچنین ویژگی های روانی خود را بشناسد و به آن توجه کند. از طریق بازی می توان به رشد احساس ارزشمندی و باور کودک مبنی بر اینکه توانایی خوبی دارد کمک کرد .

نمونه بازی هایی که با مشارکت کودک و در قالب قواعد پیدا و پنهان و با هدف رشد عزت نفس کودکان صورت می گیرد مانند  :

 

۱.تصویر یک درخت روی یک کاغذ

۲.تصاویری از موضوعات مختلفی از زندگی کودک به ویژه تصاویر موقعیت ها و موضوعاتی که ممکن است بیشتر عزت نفس کودک را تضعیف یا تقویت کنند این موضوعات می‌توانند شامل موارد زیر باشد:

۱-۲.رابطه با خانواده: پدر،مادر ،خواهر یا برادر.

۲-۲.حیطه های مراقبت از بدن :خوردن، خوابیدن، حمام کردن ،آراستن خود.

۳-۲.حیطه فعالیت بدنی و سرگرمی: رقصیدن، اسکیت بازی، سینما و شهربازی ،رفتن فوتبال یا انجام ورزشهای متفاوت و…

۴-۲.آموزش مدرسه، کلاس موسیقی، ملاقات با مشاور، تکلیف خانگی

۵-۲.رفت و آمد یا مسافرت با ماشین ،قطار، اتوبوس و دوچرخه

۶-۲.اندام هایی از بدن :چهره بینی هیکل و….

۷-۲.کارها :کار منزل ،خرید و کار بیرون

۸-۲.روابط اجتماعی، تماس تلفنی ،ملاقات با دوستان ،داشتن دوستان زیاد، صحبت با بزرگسالان، انجام مسابق،ه روابط در مدرسه و کمک به کسی.

۹-۲.سایر فعالیت ها و موضوعات

تصویر درخت را روی کاغذ قرار داده یا چسبانده و سایر تصاویر با موضوعات مختلف را در قطعات کوچکتر در اطراف تصویر درخت قرار دهید یا بچسبانید سپس منظره تعیین شده را در مقابل کودک قرار دهید و به او بگویید تصور کن که یک درخت هستی و تصاویر اطراف درخت می توانند قسمت هایی از تو یا زندگی ات باشند آن تصویر هایی را که بیشتر شبیه تو هستند با خطی به درخت متصل کنید اگر میخواهی قسمتی از خود را پنهان نگه داری خط را از آن تصویر خواست به ریشه های درخت وصل کن و اگر دوست دارید که دیگران تنها قسمتی از تو را ببینند خط را به شاخه ها وصل کن.

با انجام بازی فوق کودک می تواند تصویر دیداری در مورد قسمت هایی از زندگی خود را ارائه دهد، که دوست دارد دیگران آن را ببیند و قسمتهایی از خودش را که ترجیح می‌دهد پنهان باشد نشان ندهد این کار می تواند نقاط ضعف و قدرت کودک را از منظرخود را نشان دهد کودکان موضوعاتی را که موجب شرمساری و کاهش عزت نفس شان می‌شود را پنهان می کنند و موضوعاتی که برعکس عمل می‌کنند را نمایان می‌کنندسپس از کودک بخواهید که به نقشه نگاه کند و بگوید چه چیزی را درباره ی خودش کشف کرده است کدام موضوعات را موجب ناراحتی و تضعیف خودش می دانند و کدام موضوعات را با کمال میل می تواند به دیگران ارائه کند بعد از انجام این کار میتوانید درباره موضوعاتی که کودک بیان کرده است و به عنوان موضوعات شرمساری و ناراحتی خود پنهان کرده است صحبت کنید و جنبه منفی این موضوعات را برای کودکان کم رنگ تر کرده و موضوعات مثبت را در کودکان نیز تشویق کنید.

انجام بازی های این چنینی این امکان را برای کودکان فراهم می‌آورد که موضوعاتی از زندگی شخصی و جنبه هایی از خود را که کمتر حاضرند با دیگران و حتی والدین در میان بگذارند بیان کنند انجام این بازی ها با صرف زمان و هزینه ی کم می توانند تاثیر مثبتی بر رشد عزت نفس کودکان و همچنین بهبود ارتباط والدین با کودکان داشته باشد این بازی ها می توانند به صورت گروهی و با همراهی هر دو والد انجام گیرد و حس همبستگی و دلبستگی در خانواده را نیز تقویت کند

ذهن کودک وقتی به خوبی تحول می‌یابد که فعال باشد کودک فقط چیزهایی را خوب فرا می گیرد که از راه مشاهده تجربه و فعالیت شخصی آموخته باشد در این میان بازی های کودکان نقشی بی بدیل در تسریع و تقویت توانایی های شان ایفا می کند با توجه به اصول بیان شده برای رشد عزت نفس در کودکان والدین می‌توانند بازی ها و تمرین های دیگری را نیز که مشابه بازی های بیان شده هستند طراحی و اجرا کنند هر بازی می تواند معطوف به اهداف ویژه‌ای از جمله رشد عزت نفس کودک باشد.

 

  • خدمات درمانی، توانمندسازی عصبی شناختی، توانبخشی عصبی
  • کانال تلگرام موسسه کاردرمانی رشد به مدیریت دکتر ربوبی
  • مقالات عمومی و تخصصی، آموزش، آشنایی با درمان، تشخیص و ...