بازگشت به لیست

روان درمانی

کمک به حل مشکلات روابط والدین و نوجوانان با روش روان درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت

تاریخ : ۵ آبان ۱۳۹۸

دوران نوجوانی، هم از نظر نوجوانان و هم از نظر والدین دشوارتر از دوران کودکی قلمداد شده است.    ارسطو  معتقد بود که  نوجوانان پرشور و آتشی مزاجند و آماده اند که خود را به دست غرایز بسپارند.نوجوانی دوره انتقالی است که در آن نوجوان از َُامنیت کودکی به سوی مسئولیت پذیری و امتیازات بزرگسالی حرکت می کند (موگلر، ۲۰۰۹). . این دوران دوره انرژی و رشدشگفت انگیز است. در خصوص طول دوره نوجوانی اتفاق نظر کاملی بین روان شناسان وجود ندارد. آنان طول این دوره را از سیزده سال تا چهارده سال دانسته اند، اما در آثار جدیدتر روان شناسی معمولا سنین ۱۱ تا ۱۳ و ۱۸ تا ۲۰ سالگی را دوره نوجوانی به حساب آورده اند. واقعیت این است که آغاز و پایان و طول این دوره در دختران و پسران، جوامع مختلف و طبقات گوناگون اجتماعی متفاوت است نوجوان به شکل حیرت آور و متفاوت فکر میکند . از دنیای کودکی خارج شده و با دنیایی پر از آموزهها مواجه می شود و درمیان شبکه اجتماعی گسترده – خانواده، مدرسه،دوستان، خویشاوندان، همسایگان، رسانه ها و… مدام مشاهده میکند و به ذهن میسپارد. اودر پی کشف خود است. باید بتواند در این دنیای جدید، بدون کمک دیگران به تعادل برسد،هویت خود را شکل دهد و به تدریج استقلال پیدا کند.( لیسر، نیکوترا و جنسون، ۲۰۱۰)  زمانی که نوجوان تلاش برای دستیابی ،به استقلال را آغاز میکند و بیشتر و بیشتر تحت تأثیر دیدگاههای هم سن و سالهایش قرارمیگیرد، روابط خانوادگی  ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرد.رابطه با والدین نقش مهمی در زندگی نوجوانان دارد. بروز تعارض در این رابطه باعث آسیبهای بلندمدت و جدی در نوجوانان میشود.زمانی که کودک وارد دوره نوجوانی میشود، ارتباطات خانوادگی به کلی دگرگون شده و شکل جدیدی به خود میگیرند. کارکرد اصلی واحببباد خانواده ایجاد موقعیتی برای رشد روانی، اجتماعی و زیستی و بقای اعضاء خانواده است. در طی فرایند برآوردن این کارکرد، خانوادهها با مسایل و مشکلات و تکالیف مختلفی روبرو میشوند. برای اینکه والدین بتوانند این تکالیف را فراهم آورده و مشکلات را حل نمایند باید خود دارای سلامتروان نسبی و رویکرد حل مسئله مناسب باشند.(ریان،۲۰۰۵)نوجوان باید بتواند با ایجاد ارتباطی کارآمد با والدین، هویت جنسی، اجتماعی، شناختی و خانوادگی جداگانهای شکلداده و از زیر چتر حمایتگر والدین خارج شود. مشکلی که اکثر نوجوانان در این مسیر با آن مواجه هستند این است که آنها خودمختاری و استقلال را درون خانوادهب و از والدین میخواهند. به بیان دیگر، آنها در عین وابستگی، انتظار آزادی عمل و رفتارهای مستقلانه دارند. همین امر، نقش والدین در تعیین میزان خودمختاری نوجوان را برجسته میسازد.(آسونی و همکاران ،۲۰۰۶)

هر اندازه میزان تعارض والدین و نوجوانان بیشتر باشد میزان هیجانات منفی و مشکلات رفتاری در نوجوانان بیشتر میشود. عنصر هستهای در روابط خانوادگی تعامل سالم است که با برقراری یک رابطه اثربخش شروع و با ایجاد رفتارهای مطلوب منجر به ایجاد تعاملی رضایتبخش و شاد در بین اعضاء میشود. بنابراین ارتباطات اثربخش در خانواده، شالوده انسجام و ثبات آن خانواده محسوب میشود .(آسونی و همکاران ،۲۰۰۶).با توجه به اینکه تعارض مسئله ای است که میتواند به صمیمیت رابطه در بین اعضای خانواده آسیب برساند و همچنین صدمات جبراindexن ناپذیری که برای افراد خانواده بخصوص فرزندان دارد  لازم است برای رفع آن به شیوه مناسب اقدام نمود.(مرادی، امید و ثنایی ذاکر، باقر ۱۳۸۵)

یکی از عواملی که در رویارویی با مشکلات بین فردی میتواند تأثیر مثبتی داشته باشد مداخله روانپویشی فشرده و کوتاه مدت است. با توجه به نقش تعارضات در کیفیت روابط بین فردی و نقش احساسات و اضطراب در شکل گیری تعارضات، میتوان بر تأثیرگذاری و سودمندی درمان روانپویشی بر حل تعارضات و به مثابه آن بهبود روابط بین فردی اهمیت زیادی قائل شد. (پاسبانی و همکاران ،۱۳۹۶)در رابطه مادر و فرزند بخشی از تعارض به دلیل دنیای درونی ذهن مادر به وجود میآید. بدین معنی که احساسات ناخوشایند و تعارضات درونی مادر بر رابطه وی با فرزند خویش فرافکنی میشود.بدین ترتیب آنچه که در رابطه وی با فرزندش ایجاد تعارض میکند دفاعهای روانی مادر برای روبرو نشدن با احساسات دردناک خود است.این فرایند مادر را از فرایندحل مسئله و سایر اعمال سودمند محروم میگرداند(ریان ،۲۰۰۵)در رابطه ، تعاملی نیز دفاعهای روانی مادر در حل مسئله ناتوان خواهد بود یا توسط فرزندان پذیرفته نخواهد شد.مادران طی جلسات روانپویشی با احساسات خود روبرو شدهاند و سازوکارهای منطقی تری را برای کنار آمدن با احساسات و تجربیات خود فراگرفته اند، این امر باعث افزایش کارکرد روانی آنها می شود .(فردریکسون ،۲۰۱۳)

منابع :

.Leichsenring, F., Rabung, S., & Leibing, E. (2004). The Efficacy of Short-term Psychodynamic Psychotherapy in Specific Psychiatric Disorders: A Meta-analysis. Archives of general psychiatry, 61(12), 1208-1216.

  • خدمات درمانی، توانمندسازی عصبی شناختی، توانبخشی عصبی
  • کانال تلگرام موسسه کاردرمانی رشد به مدیریت دکتر ربوبی
  • مقالات عمومی و تخصصی، آموزش، آشنایی با درمان، تشخیص و ...